6 mei 2022 Door Sylvia 0

Verschillende soorten spermadonoren

Verschillende soorten spermadonor, sperma, zaadcellen

Spermadonatie kan een goede optie zijn voor mensen die niet via natuurlijke bevruchting een kind kunnen verwekken, maar wél een kinderwens hebben. Er wordt bijvoorbeeld vaak voor spermadonoren gekozen door lhbti+ ouders. Natuurlijk is het kiezen van een spermadonor geen beslissing die lichtzinnig genomen wordt. In dit artikel bespreken we de verschillende soorten spermadonoren die er zijn, de rechten en plichten van spermadonoren, en waar je in Nederland allemaal rekening mee moet houden als je voor een zaaddonor kiest.

Welke verschillende soorten spermadonoren zijn er?

Er zijn twee verschillende soorten spermadonoren beschikbaar in Nederland. Voordat je met een spermadonor in zee gaat, moet je dus eerst een keuze maken over de specifieke vorm van spermadonatie waar je interesse in hebt. Je kunt een keuze maken uit de volgende twee opties:

Een B-donor
Als je hiervoor kiest dan kies je voor een voor jou onbekende spermadonor. Je weet dus niet exact om wie het gaat, maar je krijgt wel wat informatie over de persoon in kwestie. Je kunt bijvoorbeeld gegevens zoals opleiding, geloofsovertuiging en de kleur van de ogen opvragen. Als je kind twaalf jaar is, mag hij of zij ook zelf deze gegevens gaan opvragen. En als je kind zestien jaar is, dan mag hij of zij de naam van de donor opvragen. Je kind heeft dan ook het recht om contact te leggen met de donor. Wanneer je gebruik gemaakt hebt van een kliniekdonor ondersteunt de kliniek in veel gevallen bij het eerste contact.

Een C-donor
Een C-donor is een voor jou bekende spermadonor. Het gaat hier dus om iemand die je zelf gekozen hebt. Bijvoorbeeld iemand uit je kennissenkring of iemand die je op internet hebt ontmoet. Het grote voordeel van een bekende donor is dat je niet jaren op een wachtlijst hoeft te staan. Ook weet je hierbij natuurlijk precies om wie het gaat. Om deze reden is het wel belangrijk dat je alles van tevoren goed hebt doorgedacht en dat je alle details hebt besproken met de eventuele donor: hoe groot gaat de rol zijn die hij in het leven van je kind gaat spelen? En stel dat hij meer betrokken wil zijn dan jullie aanvankelijk hadden afgesproken (bijvoorbeeld omdat er emoties bij komen kijken na de geboorte van het kind), hoe gaan jullie hier dan mee om?

In Nederland kon je tot 2004 ook voor een geheel anonieme en onbekende donor kiezen (de zogeheten A-donor). Dit is inmiddels echter geen optie meer. Ieder kind in Nederland kan tegenwoordig de gegevens van zijn of haar zaaddonor opvragen. Wees je er dus van bewust dat je in Nederland nooit voor een volledig anonieme spermadonatie kunt kiezen.

Hoe kom je in contact met een spermadonor?

Als je voor een B-donor kiest, dus voor een onbekende donor, dan moet je contact gaan opnemen met een donorkliniek. Zij kunnen je bij het proces begeleiden en je in contact brengen met een geschikte donor. Bij een kliniek voor een donor is er vaak wel een lange wachtlijst, hou hier dus rekening mee. Als je voor een C-donor kiest, dus voor een bekende donor, dan moet je zelf een spermadonor vinden. Dit kan op verschillende manieren, je kunt bijvoorbeeld rond gaan vragen in je vrienden- en kennissenkring. Ook kun je oproepjes voor een spermadonor op internet vinden.

We vroegen een aantal vrouwen naar hun ervaring met spermadonoren:
Jeanine deelt haar ervaring met een buitenlandse (Deense) spermadonor
Sandra deelt haar ervaring met een vriend als spermadonor
Regelmatig plaatsen we nieuwe verhalen van LHBTI’ers die hun kinderwens invulling hebben gegeven. Je leest ze via de Kennisbank op deze website. Om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe ervaringsverhalen of informatieve blogs kun je je aanmelden voor de nieuwsbrief onderaan deze pagina.

Wat zijn de plichten en rechten van een spermadonor?

Voor spermadonatie mag gene geld gevraagd worden, alleen een vergoeding in onkosten zoals reiskosten en kosten voor medisch onderzoek. Als je voor donatie via een kliniek kiest wordt er door de kliniek een vergoeding gevraagd voor het bewaren van het zaad en reiskosten van de zaaddonor. Ook is de donor, zoals eerder al genoemd werd, verplicht om zijn gegevens af te staan. Daarnaast moet hij ermee instemmen dat het kind, wanneer hij of zij zestien jaar of ouder is, eventueel contact met hem op kan leggen.

Als het om een bekende zaaddonor gaat, zijn de rechten en plichten iets minder helder. Voor een deel rusten deze namelijk op de afspraken die onderling zijn gemaakt. Als je er bijvoorbeeld voor kiest om van de zaaddonor ook een juridische ouder te maken, dan komen hier allemaal extra juridische aspecten bij kijken (zoals het eventuele betalen van alimentatie). Zorg er bij een C-donor in ieder geval altijd voor dat je alle afspraken concreet in een contract vastlegt. Dit voelt misschien wat afstandelijk, zeker als het om een goede vriend gaat, maar het kan een hoop problemen voorkomen.

Bronnen:
Rijksoverheid – Welke donorgegevens van een kunstmatige bevruchting kan ik opvragen en hoe doe ik dat?
Zwangerenportaal – Informatie over zaaddonoren
De maakbare mens – Veel gestelde vragen over spermadonatie